Bạn cần biết

Quảng cáo trên xe Bus - muộn còn hơn không

Những năm gần đây, nhu cầu quảng cáo trên xe Bus nhằm giảm áp lực trợ giá bằng ngân sách cho loại hình vận chuyển hành khách công cộng này được người dân và các cơ quan chức năng TP. Hồ Chí Minh quan tâm. Nhưng vì lý do khác nhau, đề án quảng cáo trên xe Bus vẫn chưa được thông qua.

Nâng lên - đặt xuống

Từ năm 1992, TP Hồ Chí Minh đã có đội ngũ xe buýt hùng hậu và được quảng cáo bên ngoài thành xe. Theo ông Nguyễn Văn Triệu, Chủ nhiệm HTX 19-5, ngày ấy xe buýt chưa được nhà nước trợ giá, việc quảng cáo hay không chủ xe tự quyết, nên xe nào cũng cố tìm hợp đồng quảng cáo để tăng thu.

Đến năm 2002, khi thành phố triển khai đầu tư hơn 1.300 xe buýt mới, dùng tiền ngân sách trợ giá để phát triển vận tải hành khách công cộng nhưng việc quảng cáo trên thành xe buýt bị ngưng. Cụ thể, theo Quyết định số 108/2002/QĐ-UB ban hành quy định về hoạt động quảng cáo trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, thành phố cấm quảng cáo trên các phương tiện vận tải, vận chuyển hành khách công cộng (khoản 9, điều 4).

Lý do được đưa ra là thành phố lo ngại hình ảnh quảng cáo phản cảm, làm người đi đường mất tập trung và xảy ra tai nạn. Theo ông Nguyễn Văn Triệu, HTX 19-5 từng có kinh nghiệm cho quảng cáo trên xe buýt từ trước năm 2002 và hiệu quả rất tốt, không nảy sinh vấn đề gì đáng lo ngại về an toàn giao thông. Tuy nhiên, thành phố vẫn không thay đổi quan điểm, liên tục đưa ra các quyết định cấm quảng cáo trên xe buýt, dù đó chỉ là quy định riêng của thành phố.

Bởi trước năm 2013, văn bản pháp luật cao nhất về quảng cáo là Pháp lệnh Quảng cáo ban hành ngày 16-11-2001. Tại khoản 8, điều 9, pháp lệnh này quy định phương tiện quảng cáo có thể là phương tiện giao thông, trong đó không loại trừ xe buýt. Khi Luật Quảng cáo có hiệu lực từ ngày 1-1-2013 cũng xác định phương tiện giao thông là phương tiện quảng cáo được cho phép.

Năm 2007, khi chi phí trợ giá xe buýt ngày càng tăng, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh (Sở GTVT) bắt đầu nghiên cứu đề án quảng cáo thương mại ngoài thân xe buýt sau năm năm gián đoạn. Đến năm 2008, Sở GTVT chính thức đệ trình thành phố đề án này, đề xuất cho quảng cáo trên xe buýt trở lại. Theo Sở, nếu cho quảng cáo trên xe buýt thì mỗi năm có thể thu về cho ngân sách hơn 100 tỷ đồng, giảm gánh nặng trợ giá.

Trong khi đề án đang được dư luận quan tâm thì UBND thành phố ra Quyết định 39/2009/QĐ-UB ngày 5-6-2009, ban hành quy định về hoạt động quảng cáo trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, thay thế Quyết định 108/2002/QĐ-UB. Theo quyết định này, xe buýt tiếp tục bị cấm quảng cáo vì đây là phương tiện vận tải hành khách công cộng (khoản 5, điều 5).

Tuy nhiên, sau đó thành phố đã chấp thuận thực hiện đề án “Xây dựng hệ thống thương hiệu và khai thác quảng cáo thương mại trên xe buýt”. Dù đề án đã nghiên cứu và đề xuất từ năm 2008 nhưng đến thời điểm thành phố cho phép làm thì Sở GTVT phải nghiên cứu lại, và phải mất thêm bốn năm (2011 - 2015) mới hoàn thành. 

Tăng thu 170 tỷ đồng/ năm

Năm 2002, xe buýt chỉ phục vụ hơn 32 triệu lượt khách. Từ năm 2013 đến nay, lượng khách phục vụ ổn định ở mức 400 triệu lượt khách/năm. Tuy nhiên, số tiền ngân sách trợ giá cho ngành này cũng tăng nhanh. Năm 2002, khi bắt đầu triển khai lại hoạt động xe buýt, thành phố chi 38,6 tỷ đồng trợ giá. Từ năm 2013, thành phố phải chi hơn 1.400 tỷ đồng/năm cho hoạt động này.

Số tiền trợ giá đang trở thành gánh nặng cho ngân sách thành phố. Thành phố yêu cầu Sở GTVT phải tìm phương án giảm mức trợ giá cho xe buýt. Đây cũng là một phần nguyên nhân mà đề án quảng cáo trên xe buýt được đẩy mạnh nghiên cứu trong năm 2014 sau nhiều năm lần lữa. Chỉ riêng trong năm 2014 đã có hàng chục cuộc họp giữa các sở và UBND thành phố để xây dựng đề án này. Mới đây, UBND TP Hồ Chí Minh đã hoàn tất và chính thức đệ trình đề án lên HĐND thành phố xem xét, thông qua trong kỳ họp sắp tới.

Trong đề án này, UBND thành phố thừa nhận toàn bộ kinh phí trợ giá hàng năm cho hoạt động xe buýt đều được trích từ ngân sách. Vì vậy, thành phố đề xuất thực hiện thí điểm quảng cáo trên một số tuyến xe buýt nhằm tăng thu, bù lỗ ngân sách. Sau quá trình thực hiện thí điểm sẽ đánh giá kết quả, đúc kết kinh nghiệm để làm cơ sở triển khai rộng rãi trên tất cả các luồng tuyến xe buýt khác.

Trong giai đoạn thực hiện thí điểm, thành phố đề xuất chỉ cho quảng cáo trên 10 tuyến với 156 xe buýt hoạt động ở khu vực trung tâm, thời gian thí điểm là sáu tháng. Việc quảng cáo sẽ thông qua hình thức đấu thầu cho từng tuyến, hoặc đấu thầu cả gói cho cả 10 tuyến nhằm thu hút các doanh nghiệp quảng cáo có năng lực, tài chính tham gia.

Về nội dung quảng cáo, ngoài việc tuân thủ các quy định chung của pháp luật quảng cáo, đề án quy định chỉ được quảng cáo hàng Việt, ưu tiên hàng Việt Nam chất lượng cao, nội dung quảng cáo sử dụng hoàn toàn bằng tiếng Việt, hạn chế sử dụng màu đỏ, các màu sắc trùng lắp với hệ thống biển báo giao thông… Về nguồn thu quảng cáo trên xe buýt, đối với các tuyến xe buýt có trợ giá thì số tiền thu được sẽ tập trung về ngân sách thành phố; đối với các tuyến xe buýt không trợ giá, nguồn thu được từ hoạt động này sẽ do chủ sở hữu phương tiện thụ hưởng.

Theo tính toán của Sở GTVT, với 156 xe thí điểm, dự kiến thành phố sẽ thu về gần 10 tỷ đồng cho ngân sách. Đến khi chính sách này được áp dụng đại trà, với việc cho quảng cáo trên tất cả 2.300 xe trợ giá mà thành phố đang có sẽ đem về cho ngân sách khoảng 170 tỷ đồng/năm. Đây là con số không nhỏ so với số tiền hơn 1.400 tỷ đồng/năm mà ngân sách thành phố phải bỏ ra để trợ giá cho hoạt động xe buýt.

Muộn còn hơn không

Việc quảng cáo trên xe buýt còn phải chờ các đại biểu HĐND thành phố biểu quyết trong kỳ họp sắp tới. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng đề án, hầu hết các sở ngành đều đồng tình khi được lấy ý kiến, các đơn vị kinh doanh vận tải và quảng cáo thì đồng tình rất cao.

Trong buổi giám sát đầu tháng 3-2014, các đại biểu HĐND thành phố đồng ý với việc triển khai đề án này. Ông Phạm Văn Đông, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố đánh giá, quảng cáo trên xe buýt là loại hình dịch vụ mà xã hội đang cần, luật pháp đã cho phép nên cần sớm triển khai thực hiện, cần ủng hộ để giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Do đó, khả năng đề án được thông qua trong kỳ họp sắp tới là rất cao.

Theo ông Lê Trung Tính, nguyên Trưởng Phòng Quản lý vận tải đường bộ (Sở GTVT), ở hầu hết các nước, kể cả các nước phát triển, đều sử dụng hình thức quảng cáo trên xe buýt để tăng thêm nguồn thu của ngành vận tải công cộng. Chẳng hạn như ở thành phố Lyon (Pháp), nguồn thu từ hoạt động quảng cáo của xe buýt chiếm khoảng 6% tổng thu, trong khi doanh thu từ việc bán vé xe buýt chỉ đạt 21%.

Ông Nguyễn Quý Cáp, Chủ tịch Hội Quảng cáo TP Hồ Chí Minh cho rằng, trong giai đoạn kinh tế hiện nay thì khó mà bảo đảm doanh thu quảng cáo trên xe buýt đạt được con số như trong đề án. Vì hiện nay, có rất nhiều loại hình quảng cáo giá cả phù hợp cho doanh nghiệp lựa chọn, kinh tế khó khăn nên các doanh nghiệp rất “kén chọn”. Ông dự báo lạc quan nhất là chỉ có thể cho thuê quảng cáo khoảng 1.000 trên tổng số hơn 3.000 xe đang hoạt động trên địa bàn thành phố.

Ngoài ra, sau bảy năm chờ đợi, hầu hết xe buýt của thành phố đã xuống cấp trầm trọng, cũ kỹ. Ông Phùng Đăng Hải, Tổng giám đốc Liên hiệp Hợp tác xã vận tải thành phố lo ngại tình trạng này sẽ làm giảm đi lượng khách quảng cáo, khó mà thu được giá quảng cáo cao như mong đợi.

Trong đề án thí điểm cho quảng cáo trên xe buýt có quá nhiều hạn chế. Theo ông Nguyễn Quý Cáp, quy định có quá nhiều hạn chế sẽ loại bỏ nhiều khách hàng tiềm năng, làm giảm hiệu quả khai thác của dịch vụ này. Ông Cáp đề nghị đã cho phép quảng cáo thì cứ theo Luật Quảng cáo mà làm, không nên đẻ thêm các quy định mà pháp luật không có.

Tuy đề án còn nhiều vấn đề cần bàn thảo nhưng việc UBND thành phố trình đề án lên HĐND thành phố xem xét vẫn được dư luận đồng tình và đề nghị sớm triển khai. Bởi có muộn cũng còn hơn không có!

(Theo Tạp chí Điện tử Ngày nay Online)


Quảng cáo xe BUS | Quảng cáo tràn kính xe BUS